Proverbs.

Over a thousand Rwandan proverbs, filed A to Z.

Today

Umuvandimwe wa kure arutwa n'umuturanyi.

A distant brother is less valuable than a neighbour.

The people closest to you physically (your neighbours and community) are often the ones who will help you first in times of need.

1234 proverbs

I Proverbs under I 134

Ibanga ry'umutima rimenywa n'uwawe. Ibihembe by'intama ntawumenya aho bikura byerekeza. Ibikorwa biruta amagambo. Ibikorwa ni ukuri. Ibintu byiza bigira ababireba. Ibintu ni ibishakwa. Ibitsindagiwe n'umunwa ntibyuzuza ibigega. Ibuye rimwe ntirisekura. Ibuye ryagaragaye ntiriba ricyishe isuka. Ibuye ry'umukobwa rishyira isuka hejuru. Ibuye ry'umukobwa risunika isuka. Iby 'ejo bibara ab'ejo. Icyaha nticibagirana. Icyenewabo kiruta icyenewabo. Icyo umutima ushaka amaguru aragishaka. Icyo ushaka gukora, uba wagikoze kera. Ifumbire y'ubucuti ni amagambo. — The fertilizer of friendship is made of words. Igicaniro cy'undi ntigishyushya. Igicaniro gitanga umuriro n'umwotsi. Igihe nikigenda ntikigaruka. Igihe ntiyigenga. Igihe ntiyigenga n'ikibibona. Igihugu kigira abagabo ntikigwa. Igikeri cyagize ngo kigiye kwiyereka Imana kivunika amaguru. Igishegabo gishegera mu bandi. Igiti kimwe ntikigira ishyamba. Igiti ntikigwa hejuru y'ikindi. Igitonyanga cy'imvura cyuzuza urwobo. Ihene mbi ntihabwa umuti. Ihene ntirisha aha yagenewe. Ijambo rimwe rikora byinshi. Ijambo ry'umukuru rirara rivuza ubuhuha. Ijisho ry'undi ntirikurebera. Ijoro ribara uwariraye. Ijya gucura indi yiyita nkuru. — The belly that grabs a larger portion pretends to be the eldest. Ikibazo kibyara ikindi. Ikinyoma cyambara ubusa. Ikinyoma cyihuta kurusha ukuri, ariko ukuri kugera kure. Ikinyoma cyiruka amasigamana. Ikinyoma kicaza ku ntebe y'icyubahiro ariko ntigihagurutsa. Ikinyoma nticika kirira. Ikinyoma ntigicika amazi. Ikinyoma ntigishyikira. Ikirere kigwa gitunguranye. Ikirere ntikigwa. Iliboneye ntilyica. Imana iraguha ntimugura iyo muguze iraguhenda. Imana irema abantu ntiyaremye imitima imwe. Imana iyo ihannye ntihisha. Imana ni yo nkingi y'umuryango. Imana yirirwa ahandi igataha i Rwanda. Imbuto y'ukuri ni amahoro. Imbuto z'umuvumo ntizera. Imbwa inzehe ntishya umukara. Imbwa irigata urugi kuko yabonye amata. Imbwa ntihumeka ifite igufa mu kanwa. Imbwa yigana inka ikabyimba inda. Imbwa yiruka isanga uwabiguze. Imfizi itagira ishyo inyagikirwa. Imfizi y'intama ntiyikanga urwuri. Imfura isaba isoze. Imihini mishya itera amabavu. Iminsi ibyara indi. Iminsi ikuna ihembe. Impamvu itera urupfu irushaho kuba nziza. Imvura ntigwa ku nzu imwe. Indangamuntu ni ibikorwa. Inda nini yishe nyirayo. Inda nini yishe uwabikoze. Inda y'undi itera induru ntibabimenye. Indinde iba kabili. Ingingo y'ijambo iva mu ijigo. Ingoma y'ibwami ntihishirwa. Injangwe ibona inyama ntihumeza. Injangwe iguma mu nzu ntimenya ko imbeba zisohoka. Injangwe iyo idahari imbeba zirabyina. Injangwe ntibona imbeba ngo iyireke. Injangwe ntiyita ifi. Injunga y'urulimi inesha injunga z'igitero. Inka idakama ihabwa ibyatsi gusa. Inka ikamwa ni iyo wiyujurije. Inka ikamwa yihaze. Inka isaza ikabyara inyana. Inka ntiyima ihene. Inka y'umutindi ntimara inzara. Inkingi imwe ntiyubaka inzu. Inkoko ishasha ntiyibagirwa aho yataye iriba. Inkoko niyo igitondo, intashya niyo nimugoroba. Inkomoko y'ibibi ni igishegabo. Inkuba ikubita hejuru y'urugo ntiyica. Inkwavu nyinshi ntizikora ishyamba. Inkwavu zikuze zikina n'imbwa. Inshuti nziza uyibonera mu byago. — A good friend is seen in times of disaster. Intambwe imwe irema urugendo. Intare y'ibwami ntiryana. Intobyi y'amaraso irayitera. Intore ihiga izindi mu mbyino. Intore ntiganya, ishaka ibisubizo. Intore ntiyigaya. Inyoni ihurira heza ikabibona. Inyoni ikuze yigisha imishwi kuguruka. Inyoni itaguruka ntimenya iyo bweze. Inyungu z'u Rwanda ni inyungu z'abanyagihugu. Inzara igira amarangamutima. Inzara igira inshuti nkeya. Inzara ikura amenyo ku rwasaya. Inzara ntigira inshuti. Inzara y'umunsi ntica. Inzira iguha inama ntiyigisha. Inzira ndende yigisha byinshi. Inzira nziza ni iyo ujyamo. Inzira ya bugufi isiga amaguru. Inzira ya kure ihera mu rugo. Inzira y'ubuzima ntiyoroheye uwo ari we wese. Inzira y'umugabo ni uko yirinda. Inzira y'umugore ni uko yubaha. Inzira zose zijya i Roma naho zijya i Kigali. Inzoka igenda ibugari bwayo. Inzu irirwamo ntivugirwamo. Inzuki ziri hamwe ntiziterwa ubwoba. Inzuki ziri hamwe zisiga ubuki. Inzu ntiyubakwa umunsi umwe. Iryavuzwe riratabwa. Isazi ifite irari icukura isywa. Isazi y'amabara igaruka ku nkovu. Ishyari ribi ririsha ubusa. Isoko imwe ntitemba hose. Isoko y'amazi meza inyobwa n'inyota nkeya. Isoni zica nabi. Isoni zirisha uburozi. Isuka y'umunebwe icukura urwobo rwe. Isura nziza siyo mutima mwiza. Izina niryo muntu. Izina ryiza riruta inka ijana.