Proverbs.

Over a thousand Rwandan proverbs, filed A to Z.

Today

Umuvandimwe wa kure arutwa n'umuturanyi.

A distant brother is less valuable than a neighbour.

The people closest to you physically (your neighbours and community) are often the ones who will help you first in times of need.

Read this one
U Proverbs under U 160
Ubahiriza igihe ukizwe. Ubahiriza uwakubanjirije. Ubucuti bw'impyisi n'intama burangirira mu gifu. Ubugabo si ubutumbi. Ubuhoro bwaraye haba ihene ya Mugasa. Ubumenyi ni cyo giceri cy'umuntu. Uburenganzira bw'umuntu burangirira aho ubw'undi butangirira. Uburo bwinshi ntibusaba umusururu. Uburo ntiyigera buhumbwa na bose. Uburwayi buza buhinda bugataha bwihishe. Uburyohe bw'amata bumenywa n'uyanyoye. Ubusa buruta ubusa. Ubusa busiga ubusa. Ubushake ni imbaraga. Ubushiki ni ubulibwa. Ubutunzi buza busanga ubufite. Ubutunzi buza busanga ubufite ubushake. Ubuze incuti yicara wenyine. Ubuze inda yikora mu nda. Ubuze uko agira agwa neza. Ubuze umuranga asabwa nyina. Ubuzima ni nk'igitabo. Ubwenge bwinshi buravuna. Ubwenge bw'umuntu ni amaso ye. Ubwoba ntibukiza ibyaha. Ubwoba ntibukiza urupfu. Udasize umwana asiga umugani. Ugiye ejo ntamenya iby'ubu. Ugize nabi ntamira ariko asiga umugani. Uguhiga ntakurinda. Uhiga ubutwari muratabarana. Uhishira ukuri ntabona ishya. Uhishira umurozi akakumaraho abana. Ujya gupfa abanziliza ku bugaboo. Ukabije kwanga asigara wenyine. Ukabije kwanga urukundo asigara yicuza. Ukize abwirwa ibiti gusa. Ukize inkuba arayiganira. Ukora icyiza akibona imbere. Ukora neza asanga ibyiza. Ukora neza atabarwa n'Imana. Uko ugiriye undi, nawe ni ko ubagirirwa. Ukubita imbwa aba ashaka kwerekana imbaraga. Ukubita imbwa aba ashaka nyirayo. Ukuri guca mu ziko ntigushye. — Truth passes through the fire without burning. Ukuri kuratsinda. Ukuri ntigupfa. Ukwanga akwima. Ukwanka akwima. Ukwanka asiba umugani. Ukwimye ibishyimbo aba akurinze imisuzi. Umugabo ashinja ibyo yabonye. Umugabo mbwa asiga urugo. Umugabo mbwa asiga urugo rwe rucika. Umugabo ntahungishwa n'ijambo. Umugabo uhinda asiga ihwa. Umugani ntuva ku busa. — A proverb never comes out of nowhere. Umugeni asigara i wabo. Umugeni mushya abera aho. Umukozi mubi agaya ibikoresho. Umunebwe agira isoni zo kurya. Umunebwe asiga ivu mu ziko. Umunsi mubi ntubyara ishema. Umunsi mubi ntubyara umunsi mwiza. Umuntu aguhisha ko akwanga ukamuhisha ko ubizi. Umuntu akora icyo ashoboye. Umuntu ashaka umuti yarwaye. Umuntu asimbuka iminsi ntasimbuka umunsi. Umuntu ni mugari. Umunyabwenge ahangana n'ibibazo. Umunyabwenge ashaka ibisubizo. Umunyabwoba atinya n'igicucu cye. Umunyabyaha asigwa icyaha. Umunyurwa araguma. Umurimo mwiza uwuhera mu gitondo. Umurimo uwuhera mu gitondo ngo ugende neza. Umusaza asaza ashaka icyo atakibona. Umusaza asaza ashaka igihugu. Umusaza usabiriza asaba uwo yareze. Umushumba w'inda ntasinzira. Umushyitsi akira ku munsi wa mbere. Umusogongero w'itsi ni umubano. Umusonga w'undi ntukubuza gusinzira. Umutego mutindi wica nyirawo. Umutima utuje utuma umuntu abaho neza. Umutima w'undi ni ishyamba. Umuti w'amagambo ni ukwicecekera. Umuti w'indwara ni ukwihangana. Umuvandimwe ni uwakugiriye neza. Umuvandimwe wa kure arutwa n'umuturanyi. — A distant brother is less valuable than a neighbour. Umwana murizi ntakurwa urutozi. Umwana umwe ni nk'ijisho rimwe. Umwana w'inkura ashinga ihembe. Umwana w'inkura avuka afite ihembe. Umwera uturutse ibukuru bucya wakwiriye hose. Umwotsi uhisha inzu ntuwuhisha umuryango. Unnya mu isoko arinnya. Unnya mu isoko arinnya, akanibika. Urabwirwa ntiwumve ukarizwa n'uko ubonye. Urabwirwa ukumva asanga abandi. Uramubwira ntiyumve yagera iwa Ndabaga akumva. Urugendo rw'ibihumbi bitangirwa n'intambwe imwe. Urugo rutuboye irembo ikije nyira rwo arakira. Urukundo ntirubaza imyaka. Urukundo rurihangana. Urukundo rw'umwana ni nyina. Urukwavu ntirwiruka rudahuzwe. Urukwavu rukuze rwonka abana. Ururimi ntirugira igufwa ariko ruvuna amagufwa. Ururimi ruruta amaboko. Ururimi ruziza nyirurwo. Ururimi ruziza umuntu ari uko ruvuze nabi. Ururimi rwa kure rwumvwa n'amatwi. Ururimi rwiza rushyikiriza inka inzogera. Urusha nyina w'umwana imbabazi aba ashaka kumulya. Urushyiko rw'umukene rwotsa isekuru. Urwobo rucukurwa rwuzuza urundi. Ushaka amahoro asanga Imana. Ushaka urupfu asoma impyisi. Utaranigwa agaramye agira ngo ijuru riri hafi. Utazi ikuzimu asuhuza imva. Utazi uburyo arisha uburo. Utazi ubwenge ashima ubwe. — He who lacks wisdom praises his own. Utema urutare ararwongerera. Utihangane ntiyubaka. Utinda emwe asiga inyuma. Uwabonye ikirago alilira umuraza. Uwambaye ikirezi ntamenya ko cyera. Uwambaye neza agaragara neza. Uwambaye neza ntabura ubumubaza. Uwambaye ubusa ntiyicara mu isoko. Uwanga amazi ntanywa amata. Uwanga kumva yibonera. Uwanze kumvira se na nyina, yumvira ijeri. Uwapfuye yarihuse. Uwarerewe n'Imana ashobora kugira ngo yarushije abandi guhana. Uwiba ahetse aba yigisha uwo mu mugongo. Uwiba ahetse uwo mu mugongo arabibona. Uwiba amagi aba azi ibyo asize. Uwihanganye abona ibyiza. Uwihanganye arakama. Uwihanganye arama kandi akagwiza. Uwiringiye Imana ahabwa imbaraga. Uwiringiye Imana ntamwara. Uwiringiye imbeho aricwa. Uwiringiye mugenzi we arunguka. Uwishize akizwa n'Imana. Uwita imbwa inka ntibimubuza kuyiha igufa. Uwitonze ahita ahantu hanyerera. Uwitonze akama ishashi. Uwitonze akama ishashi, uhubutse akama igisurira. Uwitonze ntatsikira. Uwitwaza imbaraga asigara wenyine. Uwitwaza kwigira asanga ari wenyine. Uwize yize, uwizeze yizezwa. Uwubatse ku rutare ntasenywa n'umuyaga. Uyambaye ikirezi ntamenya ko cyera. Uzakira indwara akayivuga. Uziko ari muto atinya abakuru. Uzi ukuri asanga amahoro.
enrw